O
vindeiro 28 de novembro cúmprese oitenta anos do tráxico
acontecemento ocorrido en Sobredo (Guillarei, Tui). Facendo unha
retrospectiva no tempo e penetrando polos camiños da historia,
hai que sinalar que aquela traxedia ten o comezo nun tempo de
abuso imposto polo dominio case absoluto sobre os medios de
producción que ostentaban a propiedade da terra, que se traduce
na percepción da renda agraria. Este poder ostentábao o clero
e a fidalguía.
No extremo oposto o pobo liso, composto maioritariamente polo
campesiñado que tras pagar unha serie de dereitos escasamente
acadaba o mínimo nivel de subsistencia. En fin, un mundo de
privilexiados e non privilexiados, de dominantes e dominados, de
explotadores e explotados.
Dende tempos antigos a maior parte das terras en Galicia
estaban sometidas a contratos de Foro. Esta carga era unha renda
establecida sobre unha terra que se pagaba anualmente, en
especies: millo, viño, animais... ou en diñeiro. Esta renda
afogaba ó campesiñado e impedía o avance do agro.
Para elimina-lo Foro, poñerlle freo ó caciquismo... asoman
a finais do século XIX as sociedades agrarias.
No ano 1907, a Sociedade de Agricultores de Teis, ponse á
cabeza da loita e no ano 1908 constitúese o Directorio
Antiforal de Teis, integrado totalmente por homes da Sociedade
de Agricultores de Teis.
A campaña de axitación ten o comezo en Vigo, no Teatro
Rosalía de Castro e coma un rego de pólvora percorre toda
Galicia: propaganda, mitins, boicots ós pagos, asambleas
multitudinarias, congresos, movilizacións con resultados tráxicos
en Oseira, Nebra, Sofán, Narón e Guillarei.
Sobredo: o 28 de novembro de 1922, preséntase xuiz e garda
civil, para embarga-los bens dun veciño que non pagaba o Foro.
Uns dous mil veciños da bisbarra xúntanse a toque de campás.
A forza pública disolve a manifestación a tiros. O resultado
foi o tráxico balance de tres persoas mortas.
A longa loita antiforal deu froito en 1926, co Decreto Lei de
Redención de Foros.
As entidades organizadoras do acto ós Mártires de Sobredo:
Federación de Asociacións de Veciños de Vigo e Organización
Galega de Montes Veciñais en Man Común, veñen de toma-lo
acordo de sumar a homenaxe (para o próximo 24 de novembro) a
lembranza do persoeiro e veciño de Cabral, Amante Caride Rodríguez,
integrante daquel amplo movemento de masas, que tivo unha
importancia decisiva e fundamental á hora de impulsar unha
conciencia política-asociativa do campesiñado, facendo posible
ergue-las fouces dos agraristas non só lavadoreños senón tamén
de todo o campesiñado galego, que os levou a obter importantísimos
logros.
José Manuel Álvarez Estévez - Vigo