Chegaron as chuvas, fíxose
ou estase a facer a vendima, pingan e seguirán a pingar as castañas, a
feira dos cabalos de San Martiño abriranos a porta do inverno. | X.L.
MÉNDEZ FERRÍN
Chegaron as chuvas, fíxose ou estase a facer a
vendima, pingan e seguirán a pingar as castañas, a feira dos cabalos de
San Martiño abriranos a porta do inverno. Temperadas as mentes e as
paixóns, é a hora de falar dos incendios que devoraron os montes de
Galicia.
Calquera reflexión sobre os incendios do verán que morre agora deberá
partir dunha pregunta que non todos os xornalistas, os opinantes, os
políticos no exercicio do poder se teñen feito. De que falamos en
Galicia cando falamos de "montes"? Toda muller ou home da aldea sabe o
que é o "monte". Moitos e moitas xentes de cidade tamén o saben porque
tiveron ollos e intelixencia para o perceber. Pero outros ignórano, e
nos libros de textos da ESO e do Bararelato non se explica que é o
"monte" en Galicia.
Arderon moitos montes o verán pasado. Vexamos o que ardeu. Chamamos en
Galicia "monte" a toda superficie de terra inculta ou sexa que está a
ermo ou a poulo. Un "monte" en Galicia non é unha "montaña", aínda que
tamén se pode chamar así. Un "monte" pode ser chan coma a palma da mao,
como ocorre nos grades espazos agrícolas do centro-norte do País. Aquela
parte de Galicia que non é agrícola nin está ocupada polas habitacións
dos humanos e polos seus servizos é o "monte". O monte galego está
tradicionalmente poboado por unha vexetación baixa, de queirogas, urces,
toxos, qarqueixas, diversas gramíneas, que antano daban estrume para as
cortes do labrego e que hoxe seguen a proporcionar moi bos pastos para
milleiros de cabalos e de vacas soltas. Tradicionalmente sempre houbo no
monte vexetación arbustiva que produce ricas bagas que a nosa tradición
popular ignora: o abruñeiro, o estirpeiro, o ceroleiro, o escambroeiro.
Tamén o monte é explotado, e máis e máis, forzando a súa conversión en
arboredo e tamén as entrañas do monte se abren para extraguer granito,
lousa, outros minerais. De maneira que a ecuación: "monte" igual a
"bosque" ou "monte igual a "masa forestal" é unha falacia de comenencia.
Digamos que Galicia tén, grosso modo, tres millóns de hectáreas. Sempre
en números aproximados, estas divídense así: un millón de hectáreas
ocúpannas a habitación humana e a explotación agraria e dos millóns de
hectáreas son de "monte". Á súa ves, desta extensión de monte, a metade
(un millón) é superficie arborada e a outra metade (un millón) é de
monte baixo (vexetación de gándara ou landa ou bouza) ao que quizais
haxa que sumar as pedreiras e minas. Destes dous millóns de hectáreas
que forman a maior parte do País, ardería unhas noventa mil hectáreas
este verán pasado, das cales cuarenta mil eran de arboredo, ou que diga
de piñeral e arcolitos.
Ou sexa que cando falamos de "montes" estamos a falar da maior parte da
superficie de Galicia. Que haxa unha verdadeira política, pois, para os
"montes" e que se supere nesta materia o "laisser faire, laissez passer"
que rexiu deica hoxe e que esa política se articule coa política xeral
de ordenación do territorio e de medio ambiente natural é algo que lle
debemos esixir aos gobernantes. E cando se fale de incendios, non hai
que falar só de madeira. |
|
