"Un curro novo, pequeno pero moi ben
preparado acolleu a grea das bestas" | X. L. MÉNDEZ FERRÍN
Coido que este é o terceiro ano que se celebra
o curro de facos galicianos do Xiabre, que agora chaman rapa das bestas
seguindo a terminoloxía moderna de San Lourenzo de Sabucedo introducida
con éxito polo opúsculo de Víctor Lis Quibén (de negra memoria por
asuntos que non son para tratar hoxe). Organízano os gandeiros e homes
do monte de Dimo, no concello da Catoira. O novo curso do Xiabre
celébrase nun lugar ateigado de misterios e reminiscencias pagáns e
cristiás arcaicas: alí está un dos moitos santuarios dedicados a San
Cibrán. Como todos eles en Galicia, o de Dimo está encristado no monte,
lonxe da xente, en eremus ou espazo desértico. Dá a imprensión de que na
Igrexa Católica tolerase mal o culto a San Cibrán e o refugase aos
lugares apartados, ás paraxes desoladas. Visiten coma tal, San Cibrán
dos Penedos, en Terra de Turonio, polo Confurco do Porriño, e vivirán
unha atmósfera wagneriana que encolle o corazón.
Na memoria popular conflúen, polo menos en Galicia, dous santos
Cribán/Cibrao: un máis histórico e outro máis fantástico. Teñen en común
o trato co Demo (considéranse precursores da figura do Fausto) e seren
sabios libidinosos, e logo castos ou casados. Ou ben con Santa Xustina,
ou ben con Santa Comba. Impúxose finalmente un Cibrán meigo, máis ou
menos convertido e, mesmo, mártir. Toda Europa leu, até onte mesmo,
libros de esconxuros e de maxia atribuídos a San Cibrán. Eu mesmo coñezo
Ciprinallo desde a miña nenez. Era tan perigoso o culto oficial a un dos
Cibráns, o de Anquioquía chamado, que o Concilio Vaticano II decidiu
decanonizalo e declaralo inexistente, en compaña, segundo teño
entendido, de Santa Xustina, a súa amante. Que o Marqués de Sade botase
a man de Justine e que Francisco Delicado fixese da Pícara Justina
arquetipo de divertida muller da vida non deixa de ser unha curiosa
coincidencia.
Os de Dimo, conscientes do valor cultural, simbólico e identitario das
bestas do monte Xiabre, puxeron en marcha a súa festa cabalar, na que
mesmo repartiron gratuítamente racións de carne de poldro. Un curro
novo, pequeno pero moi ben preparado, acolleu a grea das bestas e houbo
festa de vivencias comunitarias moi fondas.
En Catoira ten lugar cada mes de xullo unha Escola de Xestión do
Patrimonio. Ocórreseme proporlle a Marcial Gondar, ideólogo do
acontecemento, a Margarita Lobato, secretaria, e a Alberto García,
alcalde, unha idea. Que unha das próximas edicións da Escola de Xestión
do Patrimonio de Catoira verse monograficamente sobre o mundo do gando
ceibe dos montes de Galicia e sobre a cultura do pastoreo no século XX.
Por suposto, a cultura da equitación tradicional estaría presente cunha
xeira de campionato galego de andadura e non podería faltar un concurso
morfolóxico e unhas conferencias devulgativas sobre cabalo PRG (Pura
Raza Galega) así como a participación activa do alumnado e profesores
nos traballos do curro do Xiabre, onda a ermida de San Cibrán, Dimo,
Catoira. |
|
